Christians in Iraq

The plight of Iraq’s Christians, first in Baghdad and Basra, later also in the northern city of Mosul, has attracted widespread media attention, especially in Christian circles. The abductions, the rapes, the threats and the church bombings resulted in the flight of many families to Syria, Jordan and Turkey, and, if possible to western countries. The Syrian Orthodox sister Hatune Dogan, who in 1980 at age fourteen was forced to flee from her homeland in eastern Turkey, describes in Es geht ums Überleben: Mein Einsatz für die Christen im Irak  her efforts to help these destitute and often traumatized Christians. She does so by listening to their stories and comforting them, but also by running a successful aid society that collects and distributes money and goods that will help the survival of these refugees. The most terrible stories sister Hatune recounts in her book come from the women, some of whom not only had to suffer the loss of fathers, sons or husbands, but in addition were subjected to the brutalities and humiliations of rapists, they themselves or their daughters. While the situation in Iraq appears to have improved somewhat (as Sr. Hatune herself describes in one of the last chapters of her book but perhaps does not give enough weight), and the Christians from Central and South Iraq that settled in the north of Iraq have a better life there then their compatriots in Syria or Jordan, life remains uncertain and insecure – not just for Christians, but for most of Iraq’s citizens, Christians and Muslims alike.

While this description of the refugees and their plight is an important contribution to recent history, those who want a broader and more analytical view of this ancient group of Christians in Iraq and their current situation, should consult Herman Teule’s volume (detailed yet imminently readable) on the Assyro-Chaldéens. The “Assyro-Chaldeans” – the combined name for the Christians of the Assyrian Church of the East and the Chaldean Church – together make up the majority of Iraq’s Christian population and have been hardest hit by the violence of the years following the invasion of 2003. Teule, according to the format of the series Fils d’Abraham published by Brepols, in addition to his insightful comments on the post-2000 situation, also pays attention to the early history, the theology, the literature and the liturgy of these Christians.

For those who want more insight in the emergence of the Iraqi state, in the period following the First World War when the Hashemite Kings were instated by the British Mandate government, Orit Bashkin’s monograph is a good starting point. She describes the vibrant literary and cultural life of this period, giving a voice to Iraq’s intellectuals of all political and religious colors, showing that despite the problems of creating a viable and stable democratic regime, this period gave birth to a distinct Iraqi identity, different from other Arab identities and including, be it with difficulties, Shi`i and Kurdish versions of it. She also  stresses the essential pluralism of this emerging society, a pluralism so diverse that on the one hand it made a unified Iraqi nationalism practically impossible, but on the other precluded a priori vilifying of one particular community, be it Kurdish, Jewish, Christian or other. While not providing answers for today’s troubled political scene, Bashkin’s book forcefully underlines that those wanting to rebuild Iraq have a great variety of inspiring sources to refer to.  

Hatune Dogan, Es geht ums Überleben: Mein Einsatz für die Christen im Irak [It is about survival: my efforts for the Christians in Iraq] (Freiburg: Herder, 2010).

Herman Teule, Les Assyro-Chaldéens. Chrétiens d’Irak, d’Iran et de Turquie [Series: Fils d’Abraham, Turnhout: Brepols 2008).

Orit Bashkin, The Other Iraq: Pluralism and Culture in Hashemite Iraq (Stanford: Stanford University Press, 2009).

Photo: street in the Christian neighborhood of Ankawa, in Arbil, North Iraq, in July 2010, featuring a street named shlama, the Aramaic word for peace. 

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Bachelor-I college: Geschiedenis van het christendom

Voor iedereen die niets weet van het christendom en daar graag serieus aan wil werken: in twaalf colleges gaan we vanaf dinsdag 14 september (9.00u, Huiz. 004) de geschiedenis van de grootste wereldgodsdienst door, vanaf het begin in de eerste eeuw tot de stand van zaken vandaag de dag. Het boek van David Chidester – Christianity: A Global History – is daarbij onze leidraad. Dat zorgt ervoor dat zowel theologie als ritueel, filosofie en praktijk, dichtbij en veraf aan de orde zullen komen.

Naast de eerstejaarsstudenten wereldgodsdiensten en islamitische theologie zijn keuzevakkers en toehoorders van harte welkom. Dit college vormt ook een goede start voor andere keuzevakken op het gebied van het christendom, zoals het college Modern christendom I dat ook dit najaar van start gaat, en de colleges Rituelen en symbolen en het werkcollege wereldchristendom die voor het voorjaar staan gepland. Voor meer informatie: zie de E-gids (link bovenaan de post), en Blackboard (inschrijven is al mogelijk!).

Afbeelding: de Heilige Wilgefortis (ook bekend als St. Kummernis of St. Liberata) die door haar vader wegens haar trouw aan Christus gekruisigd werd; rond 1520 in Osnabruck gemaakt; gezien in Bode Museum, Berlijn.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Master course Christianity in the Middle East (1800-present): Language & Religion

This year’s master course on the Christian communities in the modern Middle East (1800 till present), focuses on the theme of the interconnections between language and religion, from two different perspectives:

(1) How, when and why special ritual languages, which usually are different from the spoken en literary languages of the communities, have survived in many of the Christian communities of the Middle East? Where does that place these religious communities within wider Christian discussions on language and religion?

(2) What other languages (varying from Arabic and modernized versions of the ritual languages to literary versions of vernacular dialects and to French, English and German) have gained important positions within these communities, and why is this the case? Are there important developments in the 19th and 20th centuries and how are these related to the changing importance of language in other communities, most particularly the role of Arabic in (local) Arab nationalism(s), pan-Arabism and Islamism?

These questions will be discussed against the background of the modernization and globalization processes as well as emerging and changing nationalisms of the nineteenth and twentieth century.

For more information, see the E-gids, or contact prof. Heleen Murre-van den Berg.

Picture: Ceiling of the Church of Mary, Reginae Palaestinae, Deir Rafat, Israel.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Unexpected links between Israel and Iran

Once during the Khatami years, when seated in a Tehran cab with my husband, the cheerful sounds of the well-known Hebrew song Hava Nagila filled the air. We looked at each other, not quite sure what to say. Though at the time people believed that the harshest days of the regime would soon be over, we, as newcomers to the scene, had no idea whether this musical choice was meant as some kind of trap to discover our secret interests, a way of pleasing tourists, or merely reflecting the driver’s own muscial tastes. We kept a low profile and commented vaguely that the music was very nice. This was well received but the driver did not comment any further. That night, we asked a local friend whom we expected not to be afraid to pronounce the name of this sworn enemy of Iran, what this might have meant. He laughed and told that ´Israeli music´ was readily available at the bazaar and liked by many Tehranis – but also seen as quite separate from the general dislike of Israel’s Zionist policies.

For years, I used to tell this story to convince whoever wanted to listen that Iran’s attitude towards Israel and Jews is less straightforwardly negative than we tend to think – even today, when the current Iranian leader has brought the anti-Israeli rhetoric to new heights. This ambiguity also features in a book that was published last year by Haggai Ram, who lectures at Ben Gurion University in Israel, called Iranophobia: The Logic of an Israeli Obession. In it, he links Israel’s obsession with the Iranian threat not only with political concerns that needed a new enemy after the peace treaties with Egypt and Jordan (tying in neatly with the Iranian links of the two nearby enemies of Hamas in Gaza and Hezbollah in Lebanon), but also with with internal struggles about the position of non-Ashkenazi Jews in Israel. The fear of Iran after the Islamic Revolution (a ‘modern’ country that ‘reverts’ into religious fundamentalism) according to Ram mirrors the fear of secular western-oriented Israeli’s for the religious right in Israel that seem to threaten Israel’s position as a western, secular and modern country. Such links are notoriously difficult to prove (because not referred to explicitly by those writing about one or the other topic, and usually resented because it suggests motives that the authors themselves are not aware of), and it seems to me that Ram perhaps tries to explain too much by this analogy. What I find convincing, though, is his description of the many ways in which Israel is at once attracted and repulsed by Iran, an ambiguity which has its mirror image in the case of Iran´s Jews, many of whom, despite their difficulties with the current government, do not want to move to Israel, because they see themselves as Iranian Jews, rather than as potentional Israelis.

The Iranian Jews bring me back to the Tehrani taxidriver and his love for Israeli folk songs. Recently I read Azadeh Moaveni´s Honeymoon in Tehran – the well-written story of this American-Iranian journalist’s return to Tehran as a reporter, marrying there, hoping for better days to come, but having to return to America when even her cautiously critical articles are no longer accepted by the government. Moaveni manages to make one understand how critical people survive under an oppressive governement, focussing on what is possible, ignoring as much as possible the difficulties. Her wedding is one of such events where the rules are stretched to enable the party that she and her husband envisaged. The couple (they themselves and most of the friends and families being Shi`a Muslims) invited a group of Jewish wedding musicians, motrebs, who enlivened the wedding party with traditional music. And they play the Hava Nagila, as a familiar song that starts the dancing …

Haggai Ram, Iranophobia: The Logic of an Israeli Obession (Stanford: Stanford University Press, 2009)

Azadeh Moaveni, Honeymoon in Tehran: Two Years of Love and Danger in Iran (New York: Random House, 2010).

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Ritual needle work in the Church of Mar Awdisho of Dere (North Iraq)

In the Church of Mar Awdisho (belonging to the Assyrian Church of the East) in Dere, near Amadiah, in North Iraq, a particularly nice display of needlework in service of religious ritual is found. This and the following posts give some examples of various embroidery and crochet-techniques.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Ritual needle work in the Church of Mar Awdisho of Dere (North Iraq)-2

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Ritual needle work in the Church of Mar Awdisho of Dere (North Iraq)-3

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Silver cross in the village church of Bebede

In the village church of Bebede (North-Iraq, not far from Amadiah and the border with Turkey) this beautifully decorated silver cross was put on the lectern in front of the altar. Most ritual crosses in the Assyrian Church of the East have been replaced by imported, more modern ones, this one suggests an older and perhaps local provenance. While the church had been destroyed in the Saddam-era, the cross survived these and earlier violent episodes.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Elias Khoury en Marie Seurat

Al weer een paar jaar geleden las ik een bijzondere roman die in de Nederlandse pers zover ik weet geen aandacht heeft gekregen. Een mailwisseling met een collega en een levensverhaal dat ik deze week las, deden me teruggrijpen naar die roman van Khoury – en daar beide boeken nog steeds aandacht waard zijn, hierbij een licht aangepaste versie van een eerdere recensie.  

Bijzonder aan de roman Jalo is niet alleen het feit dat hij door Arabist Richard van Leeuwen direct in het Nederlands is vertaald (een eer die niet veel Arabische romans ten deel valt), maar vooral omdat Elias Khoury, de auteur, voor deze roman een Assyrische christen, Jalo, tot hoofdpersoon heeft gemaakt. De Assyriërs, een term die in dit boek gebruikt wordt voor zowel Syrisch-Orthodoxen als christenen van de Assyrische Kerk van het Oosten, komen oorspronkelijk vooral uit de regio die zich met de huidige grenzen over zuidoost Turkije, Noord-Irak en noordwest Iran uitstrekt. Vooral na de Eerste Wereldoorlog, waarin de Assyriërs net als de Armeniërs te lijden hadden onder massamoord en verdrijving uit de oorspronkelijke woongebieden, zijn Assyriërs elders in het Midden-Oosten terecht gekomen, vooral in Libanon en Syrië, maar voor een belangrijk deel ook daarbuiten, in de Verenigde Staten en Europa en natuurlijk Nederland. Khoury’s roman gaat over de kleinzoon van een overlevende van de gruwelen in Oost-Turkije die in de jaren dertig zijn heil in het christelijke Libanon heeft gezocht. Deze kleinzoon, bijnaam Jalo, is na de Libanese burgeroorlog in de gevangenis beland op beschuldingen van beroving en verkrachtingen. Lichamelijke en geestelijke martelmethoden dwingen hem z’n verhaal steeds opnieuw te vertellen, om daarmee aan de veronderstelde wensen van zijn ondervragers tegemoet te komen.

Enerzijds leidt dat tot leugens en verdichtingen, anderszijds tot groeiend inzicht in zijn eigen levensgeschiedenis, die door een cyclische herhaling steeds meer lagen krijgt. Zonder recht te kunnen doen aan de knappe manier waarop Khoury, een bekend Libanees auteur, waarvan onder andere La Porte du Soleil (Actes Sud 2002, in 2004 als film uitgebracht door Yousry Nasrallah) ook buiten Libanon de aandacht heeft getrokken, het rauwe levensverhaal van Jalo uitwerkt, zijn de belangrijkste elementen kort samen te vatten. Daniël Abel Abjad, bijgenaamd Jalo, wordt opgevoed door zijn moeder en haar vader. De laatste heeft hem als zijn eigen zoon aangegeven omdat zijn vader al voor de geboorte verdwenen was. Jalo leert fragmenten ‘Oud-Syrisch’ van zijn grootvader die priester is in de Syrisch-Orthodoxe kerk. Hij groeit op in een Assyrische wijk van Beiroet, gaat naar een Syrisch-Orthodoxe school, heeft Assyrische vrienden en dient in de oorlog in een Assyrisch regiment. De grootvader die priester is, citeert het Onze Vader en andere fragmenten uit de liturgie, vergelijkt hun gezin met de triniteit (grootvader als de Vader, Jalo als de Zoon, en moeder als de Heilige Geest), en onderhoudt vele merkwaardige gebruiken die aan die christelijke identiteit worden gekoppeld. Jalo’s leven na de oorlog speelt zich in de bredere, multireligieuze, Libanese samenleving af, maar ook dat brengt hem geen geluk. Uiteindelijk blijkt in Jalo’s reconstructie van zijn levensgeschiedenis ook de genocide in Tur Abdin een rol te spelen: veel van de problemen en vreemde gewoonten van de grootvader blijken terug te voeren op het feit dat hij als kind in de Eerste Wereldoorlog in het dorpje Ain Ward een massaslachting overleeft heeft, waarna hij een aantal jaren door de Koerdische mollah van het dorp is opgevoed voor hij zich weer van de Koerdische omgeving losmaakte om uiteindelijk in Beirut priester in de Syrisch-Orthodoxe kerk te worden.

Naast een roman over Libanon en de burgeroorlog, over wrede martelpraktijken, over schuld en boete, en over de moeizame verhouding met liefde en sexualiteit van de hoofdpersoon (allemaal elementen die aparte bespreking zouden verdienen), is het daarmee ook een roman geworden over Assyrische identiteit. Khoury, zelf van Grieks-Orthodoxe afkomst, beschrijft die identiteit vooral als een samengestelde identiteit, vol tegenstellingen, met Syrische, Arabische en Koerdische elementen, met christelijke en niet-christelijke elementen. Het is ook een identiteit van ontwortelden, van vluchtelingen, van onzekeren; van degenen die Libanon willen ontvluchten (Jalo doet een mislukte poging zich in Parijs te vestigen, een onbekende tante woont in Zweden, zijn onbekende vader is of schijnt in Aleppo of toch in het buitenland te zijn), maar die, zoals Jalo, toch weer terugkeren naar Libanon, omdat dat de enige plek is waar ze hun verhaal verder kunnen schrijven. Daarmee is Jalo door Khoury tot symbool gemaakt van de complexe Libanese identiteit: christelijk en moslim, vluchtend en terugkerend, angstig en toch met enige hoop. Jalo is geen roman waar je vrolijk van wordt, maar wel een die je weer grondig aan het denken zet over de problematiek van de christenen in het Midden-Oosten, van Assyriërs en Libanezen, van moslims en christenen. En ondanks de zware thematiek is het ook een roman met lichtpuntjes, met mooie formuleringen, herkenbare gewoontes en uitspraken: een rake karakteristiek van de complexe wereld van het Midden-Oosten van vandaag.

Veel van de thema’s van Khoury komen terug in een ouder boek waarin Marie Seurat haar levensverhaal vertelt, een verhaal dat gestructureerd wordt door de ontvoering van haar echtgenoot Michel Seurat tijdens de Libanese burgeroorlog. Langzamerhand wordt duidelijk dat hij waarschijnlijk vermoord is en gaat Seurat op zoek naar haar wortels om deze gebeurtenissen te verwerken. In de wat houterige schrijfstijl van Seurat (misschien het gevolg van de Nederlandse vertaling die ik het eerst te pakken kreeg) komen ook weer de thema’s terug van het heen en weer gaan tussen Libanon, Syrie en Europa, de gemengde afkomst waarover veel onzeker is, en de vraag hoe de relaties tussen moslims en christenen door deze burgeroorlog veranderen. Enigszins verassend blijkt dat ook zij Syrisch-Orthodoxe wortels heeft: van haar vaders kant is de familie Mamarbachi afkomstig uit Mardin, en veel van het zwijgen in de familie blijkt te maken hebben met onverwerkte trauma’s uit de Eerste Wereldoorlog, spanningen die ook terugkeren in de relatie tussen haar vader en moeder, en die worden versterkt door de plattelandsafkomst van haar vader tegenover de stedelijke bourgeoi van haar moeder, haar vaders makkelijke omgang met moslims en haar moeders angst voor alles wat met islam te maken heeft. In haar worsteling zich te verzoenen met haar moeder en de moeizame manier waarop zij met haar dochters omging, laat ze haar jongste dochter dopen in de Syrisch-Orthodoxe kerk van Damascus – waarbij de lokale bisschop haar helpt in de eerste stappen op weg naar verwerking van het verre en het nabije verleden. Wie weet kom ik in deze blog nog eens terug op Seurat, een korte speurtocht levert al een mooi lijstje titels op voor degenen die geinteresserd zijn in de gecompliceerd literaire verbeelding van christendom in het Midden-Oosten.

Elias Khoury, Jalo (Amsterdam, 2004, vertaald door Richard van Leeuwen, het Arabische origineel verscheen in Beiroet in 2002)

Marie Seurat, Gegijzeld in Beiroet / Les Corbeaux d’Alep (Parijs 1988).

Eerder verschenen in TF, blad van (nu) Instituut Godsdienstwetenschappen, Leiden (2005), en de Nieuwsbrief van de Interdisciplinaire Werkgroep voor de Studie van het Oosters Christendom (XII, 2004)

Posted in Uncategorized | Leave a comment

For now: a last post on Jerusalem

Though only loosely connected to the history of global Christianity, a recent book on the other major holy place of Jerusalem, styled the "sacred esplanade" by its editors, forms an interesting complement to the two earlier books on the Holy Sepulchre or Church of the Resurrection mentioned earlier. In this book, the editors Oleg Grabar and Benjamin Kedar, with the help of a mixed group of Israeli, Palestinian and international scholars, describe the history and present status of the "Temple Mount" also known as the "Al-Aqsa Mosque" (today’s preferred name for the whole area by Palestinians, rather than the earlier Haram al-Sharif). Despite difficulties such as this, the book (published towards the end of 2009) is a major landmark in bringing together Jewish, Christian and Islamic history of the site in one continuous story, also reversering an striking trend in recent Palestinian nationalist writing to completely disregard or even deny the Jewish phases of the area. Whereas the earlier contributions present an up to date overview of the results of historic research (for me one of the most interesting notions was that the Dome of the Rock was often seen as the Temple of Salomon, a conception sometimes taken over by Christians and more often by Jews (who, at the same time, kept remembering its destruction) — which made me wonder whether the image of the Dome of the Rock in the Abuhav synagogue in Tsfat should not be seen as evidencing this fusion of the two, rather than as a reminder of the need to rebuild the Temple of Salomon – implying the destruction of the Dome of the Rock), the later chapters on the twentieth century help readers to understand why and especially how the area is such a sensitive issue in the negotiations between Israel and the Palestinians. And despite the differences in view points expressed in these later chapters, they have enough in common to be hopeful about possible solutions.

A concluding note in view of my earlier posts on the Holy Sepulchre: this book underlines (mostly implicitly) the importance of studying the two major sites of Jerusalem in tandem: the area of Church of the Resurrection was developed as an obvious replacement of the destroyed temple of the Jews and the Christians all but neglected this earlier holy place. When in early Islam the area was again developed as a holy place (attempts by Jews not having succeeded because of lack of political power), it intended, in turn, to outdo the Christian re-interpretation of Jerusalem’s holiness, by re-building the Temple and visibly expressing Islam’s superiority over Christianity – perhaps, as was suggested by Kruger, even mirroring the lay-out of the Holy Sepulchre/Anastasis: two distinct sanctuaries, one round, one basilica-shaped, separated by a court (which in Haram al-Sharif is much bigger than in the Anastasis/Holy Sepulchre but part on one larger conception). During the Crusades, Christians for a while tried to re-integrate the area into a Christian sacred geography, with some limited succes among the pilgrims of the time, but as soon as the crusades were over, the Haram al-Sharif vanished from Christian consciousness almost completely, to be left to Muslims and Jews. It is in the 20th c. that some Evangelical Christians, parallel to and in support of Jewish radical groups, again began to be fascinated by the Temple area itself — hoping to see its current sanctuaries destroyed and a new temple erected — an ideology that was expressed violently in 1969 when an Evangelical Christian from Australia set fire to the Al-Aqsa mosque, destroying much of its extensive woodworks.

Where Heaven and Earth Meet: Jerusalem’s Sacred Esplanade. Editors: Oleg Grabar and Benjamin Z. Kedar Sponsors & publishers: Hebrew University/ Yad Izhak Ben-Zvi, Al-Quds Unviersity and Centre for Jerusalem Studies, Ecole Biblique et Archeologique Francaise de Jerusalem.

Posted in Uncategorized | Leave a comment